jonaOverweging bij Jona 3, 1-10 en Marcus 1, 14-20

De profeet Jona is een interessante figuur. U kent denk ik het verhaal over hem wel in grote lijnen. Hij krijgt de opdracht om in het oosten de heidense stad Ninive tot bekering te brengen. Die stad is nu een ruïne vlakbij Mosoul in Irak, de stad waarom onlangs zo zwaar gevochten is. Eerst wil Jona niet. Hij vlucht de andere kant op, naar het westen, scheept zich in en komt in een storm terecht. Als zijn reisgenoten in de gaten krijgen dat hij op de vlucht is krijgt hij de schuld van de storm en gooien ze hem overboord, waarna hij opgeslokt wordt door een grote walvis. En die walvis spuwt hem weer op het stand. Uiteindelijk gaat hij alsnog naar Ninive, en tot zijn verbazing gehoorzamen de mensen van hoog tot laag aan zijn oproep tot bekering. Onwaarschijnlijk dat het allemaal zo gebeurd is, maar daar gaat het niet om. Iemand heeft dit verhaal geschreven om daarmee mensen aan te denken te zetten over hun leven. Met dit verhaal laat hij zien hoe belangrijk het is dat je gehoorzaam bent aan wat je ontdekt als je roeping in je leven. Niemand is gehouden aan het onmogelijke. Maar andersom ken ik ook heel veel mensen, waaronder mezelf, die heel gelukkig zijn omdat ze precies datgene zijn gaan doen waarvoor ze ontdekten in de wieg gelegd te zijn. Als je met vallen en opstaan dat spoor trouw blijft, dan maak je naar mijn ervaring ook een groei door. In mijn leven heb ik nogal eens het gevoel gehad dat ik precies kreeg aangereikt wat ik net nodig had. Ook tegenslagen horen daarbij, want daar ben ik erg van gegroeid.

Het kan ook zijn dat het u allemaal wat massief overkomt, dat verhaal over Jona die een hele stad tot bezinning en tot een ander gedrag brengt. De schrijver van het verhaal heeft zeker niet de bedoeling om ons ertoe te bewegen het leed van de hele wereld op onze nek te nemen. Niet alle uitdagingen en beproevingen zijn ook zomaar opdrachten die God in de hemel voor ons klaar heeft gelegd. Het verhaal wil ons wel oproepen tot eerlijkheid: kijk wat je leven de moeite waard maakt, en onderzoek ook je drijfveren. Wat drijft je uiteindelijk tot een bepaalde keuze? Dat Jona geen moralist is, die voor alle mensen de lat heel hoog wil leggen, zie je ook aan hoe het verhaal afloopt. Jona gelooft zijn ogen niet als hij ziet dat de stad zich bekeert. Hij blijft de bewoners zien als een stelletje heidense zondaars. En God moet van hem de stad maar snel met de grond gelijk maken. Zijn drijfveer lijkt vooral woede te zijn. Ninive, dat zijn in zijn ogen allemaal slechte mensen.

Er staat:
Nadat Jona Nineve had verlaten, was hij aan de oostkant van de stad gaan zitten. Hij had er een hut gemaakt om in de schaduw af te wachten wat er met de stad zou gebeuren. Nu liet God, een wonderboom opschieten om Jona schaduw boven zijn hoofd te geven en zijn ergernis te verdrijven. Jona was opgetogen over de plant. Maar de volgende morgen, bij het aanbreken van de dag, liet God de plant door een worm aanvreten, zodat hij verdorde. En toen de zon opkwam, liet God een verzengende wind uit het oosten waaien; de zon brandde zo op Jona’s hoofd dat hij door de hitte werd bevangen. Hij bad om te mogen sterven: ‘Ik ben liever dood dan dat ik zo verder moet leven.’ Maar God zei tegen Jona: ‘Is het terecht dat je zo kwaad bent over die plant?’ Jona antwoordde: ‘Ik ben verschrikkelijk kwaad, en terecht!’ Toen zei de HEER: ‘Als jij al verdriet hebt om die wonderboom, waar jij geen enkele moeite voor hebt hoeven doen en die jij niet hebt laten groeien, een plant die in één nacht opkwam en in één nacht verging, zou ik dan geen verdriet hebben om Ninive, die grote stad, waar meer dan honderdtwintigduizend mensen wonen die het verschil tussen links en rechts niet eens kennen, en dan nog al die dieren?’

hansoldenhof2014Op een mooie manier krijgt Jona een spiegel voorgehouden: gaat het je echt om de mensen van Ninive, of ben je een moralist die precies weet wie de slechte mensen zijn en wie de goede? Met andere woorden: wil je vooral anderen de les lezen of houdt je echt van mensen? Dat is ook een vraag die we aan onszelf kunnen stellen las we erg boos zijn en een situatie te lijf willen. Wil ik vooral mijn gelijk halen? Of geloof ik echt in verandering en wil ik mijn eigen bescheiden bijdrage daaraan leveren? Kortom: doe ik iets uit liefde en vooral uit frustratie? Woede over iets dat echt niet klopt is belangrijk, want het levert ons de energie om in beweging te komen. Maar als het goed is wordt onze woede gedragen, en in zekere zin ook getemperd, door een drijfveer die dieper is, ons vermogen om lief te hebben en te hopen. In het verhaal over Jona ging de Allerhoogste uiteindelijk overstag: zijn woede ging over toen de mensen zich bekeerden, en er was vreugde in de hemel. Jona kwam zover niet: hij bleef boos tot in de woestijn toe, toen hij even geen schaduw meer had. Moge bij ons dankbaarheid en vreugde uiteindelijk de diepste drijfveren zijn, van waaruit we leven.

Pastor Hans Oldenhof
© 3eenheidparochie 2012 - 2018          --- disclaimer --- ↑ Top